اتحاد عمل، مهمترين وظيفه دانشجويان

توسلي در مركز مطالعات استراتژيك جنبش دانشجويي

سپهر وزيري، 12/10/1385

محمد توسلي، با ايراد سخنراني در "مركز مطالعات استراتزيك جنبش دانشجويي" به تحليل مساله فعاليت قانونمند دانشجويي پرداخت. مجيد حاجي بابايي رييس اين مركز و عضو سابق شوراي مركزي دفتر تحكيم وحدت هدف از تشکيل مركز مطالعات استراتزيك جنبش دانشجويي را – كه به همت تعدادي از فعالان دانشجويي عضو دفتر تحكيم وحدت راه اندازي شده است - "بررسي مسائل دانشجويي فارغ از صف بندي هاي دروني اين جبهه" معرفي مي کند. به گفته وي يكي از مهمترين و راهبردي ترين مسائل در برابر دانشجويان در شرايط فعلي چگونگي فعاليت قانونمند است. پرسشي كه در برابر فعالان سياسي و حزبي كه سابقه اي نيز در جنبش دانشجويي دارند نهاده مي شود تا بتوانند با انتقال تجربه خود از تشتت و پراكندگي بيشتر جنبش دانشجويي جلوگيري شود.

مهندس محمد توسلي مسئول دفتر سياسي نهضت آزادي ايران، در جريان سخنراني خود، اين پرسش را از دو منظر مورد برسي قرار داد. وي با بيان اين عقيده كه جنبش دانشجويي در شرايط كنوني با چالش جدي روبروست، تصريح كرد: "در يك نگاه كلان دانشجو در وهله‌ي اول وظيفه‌اش كسب علم و دانش است و نبايد هدف اصلي‌اش را فداي برنامه‌هاي ديگر كند، چراكه بايد در دوران تحصيل شخصيت علمي واجتماعي خود را بسازد تا در مراحل بعدي بتواند جايگاه مفيدي براي جامعه داشته باشد، اما متاسفانه در برخي اوقات دانشجويان با حل شدن در برنامه‌هاي غير درسي از كار اصلي‌شان غافل و بنابراين احساس پشيماني مي‌كنند.

وي با اشاره به تاثير پذيري جنبش دانشجويي از فضاي سياسي جامعه تصريح كرد:جنبش هاي دانشجويي رنگ جريانات غالب در جامعه را به خود مي گيرند و در دهه 20 با شروع حركت ملي - مذهبي جنبش دانشجويي صبغه ملي مذهبي پيدا كرد و در خارج از كشور هم بعد از فعاليت‌ هاي دكتر شريعتي و نيروهاي ملي- مذهبي، كنفدراسيون دانشجويان خارج از كشور رنگ ملي- مذهبي به خود گرفت."

وي با بيان اينكه دانشجويان به عنوان قشري از جامعه مي‌توانند تمام خواسته‌ها و آرمان‌هاي مردم را انعكاس دهند، گفت: "از آنجا كه جنبش دانشجويي معرف كل حركت‌هاي جامعه است مي‌تواند در حركت‌هاي اجتماعي تاثيرگذار باشد. "

توسلي ابراز عقيده كرد: "بعد از انقلاب جنبش دانشجويي به نوعي وابسته به حاكميت و دفتر تحكيم در آن موقع عملا به نوعي با سياست‌هاي دولت هماهنگ شد و ويژگي اصلي جنبش دانشجويي يعني استقلال را از دست داد. در اوايل دهه‌ي هفتاد دفتر تحكيم وحدت با نقد خود حركاتش را اصلاح و در دوم خرداد توانست نقش اساسي را ايفا كند. اما به دليل آن كه راهبرد افراطي‌اي را انتخاب كرد از چارچوب اصلي جنبش دانشجويي خارج شد و هزينه‌هاي سنگيني را براي اين جنبش به جا گذاشت و به طور كلي شرايط كنوني دانشگاه به خاطر اين حركات راديكال نسنجيده ناپخته و غير اصولي است."

به گفته اين فعال سياسي: "شعارهايي همچون عبور از قانون اساسي، اسلام و خاتمي ضربات بسيار سختي را به انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان و جنبش دانشجويي وارد كرد و از آنجا كه انجمن‌هاي اسلامي بايد حرمت تاريخي و صبغه‌ي اسلامي خود را در ساختن شخصيت فكري‌شان حفظ كنند با از دست دادن اين هويت فشار بر آنان تشديد شد و آنها گرفتار بي‌هويتي شدند."

وي با بيان اين‌كه تجربه تاريخي نشان داده حاكمان براي نفوذ در جنبش دانشجويي همواره با واردشدن در ميان آنها و دادن شعارهاي تند آنها را سركوب كرده اند، خاطرنشان كرد: "اين اشتباه نسنجيده جنبش دانشجويي مورد استقبال قرار گرفت و زمينه‌هاي راديكال شدن جنبش را براي سركوب آن فراهم كرد. به عنوان مثال در اجتماع روز 16 آذر در دانشگاه تهران افرادي با پرچم‌هاي قرمز به عنوان ماركسيست شعارهايي را مي‌دادند كه كسي با آنها كار نداشت،ْ اما هنگامي كه پيام ابراهيم يزدي قرائت مي‌شد همين افراد اجازه‌ي خواندن پيام را نمي‌دادند.

توسلي، اظهار داشت: "جنبش دانشجويي بايد استقلالش را حفظ كند و به هيچ حزب و گروهي وابستگي نداشته باشد كه اين به عنوان يكي از ويژگي‌هاي جنبش دانشجويي است و در همين راستا همواره قبل و بعد از انقلاب توصيه كرده‌ايم كه جنبش دانشجويي بايد با حفظ استقلال خويش از تجارب گروه‌هاي مختلف استفاده و اطلاعات آنها را پردازش كند و خود تصميم گيري كند تا شخصيت سياسي و اجتماعي‌اش را بسازد."

وي با بيان اينكه انجمن‌هاي اسلامي بايد هويت تاريخي‌شان را حفظ كنند، افزود: "دكتر چمران، مهندس بازرگان و افرادي اين‌چنيني توانستند در فراز و نشيب‌ها هويت‌شان را حفظ كنند و در شرايط كنوني نيز انجمن‌هاي اسلامي بايد با حفظ هويت فرهنگي‌شان اجازه ندهند كه برخي ديگر از تشكل‌هاي دانشجويي در دانشگاه‌ها به لحاظ فرهنگي به هويت تاريخي انجمن‌هاي اسلامي ضربه بزنند."

توسلي با بيان اينكه براي رشد شخصيت دانشجو، وجود برنامه‌هاي سياسي در تمام عرصه‌ها ضروري است، اظهار داشت: "اگر كسي اين فرصت را از دانشگاه بگيرد ظلمي را به دانشگاهيان و نسل‌هاي آينده وارد ‌كرده است. دانشجويان بايد در چارچوب فعاليت صنفي و پارلمان دانشجويي حضور خود را ابراز كنند و مطالبات خود را خواستار باشند."

اين فعال سياسي با غيرعادلانه خواندن برخي قوانين افزود: "در زمينه‌ي انتخابات ديدگاه‌هاي متفاوتي مبني بر عدم شركت، شركت بي‌قيد و شرط و شركت آگاهانه وجود داشت اما به عقيده‌ي ما با حضور در انتخابات مي‌توان به تقويت نهاد مدني و فراهم كردن زمينه‌ي دموكراسي در كشور كمك كرد و در همين راستا بايد از آن 40 درصد كه در انتخابات شركت نكردند پرسيد شركت‌نكردن‌ها به نفع منافع ملي است يا شركت كردن آنها؟"

توسلي، طبيعت جنبش دانشجويي را با احزاب متفاوت دانست و گفت: "احزاب در چارچوب قوانين و عرف فعاليت مي‌كنند اما جنبش دانشجويي اگر بخواهد هدف اصلي خود را حفظ كند ، بايد فعاليت خود را در سطحي برنامه‌ريزي كند كه در سقف تحمل جريانات حاكم باشد تا بتواند فرآيند فعاليت هاي خود را طي كند . در همين راستا جنبش دانشجويي حق دارد تندترين نقدها را در چارچوب كار ويژه‌ي خود داشته باشند. اما اگر جنبش دانشجويي و انجمن‌هاي اسلامي به عنوان نهاد هاي قانوني در دانشگاه از قانون اساسي عبور كنند ديگر جايي براي فعاليت قانوني آنها وجود ندارد."

مسئول دفتر سياسي نهضت آزادي ايران يكي از اشتباهات جنبش دانشجويي بعد از دوم خرداد را ورود به قدرت خواند و تصريح كرد: "دانشجو قبل از آنكه شخصيت خود را بسازد نبايد به قدرت وارد شود. يكي از مشكلات ضربه‌زننده به جنبش اين بود كه خوشبختانه توانست با نقد خود اين مشكل را حل كند."

توسلي در پايان با بيان اين كه جنبش دانشجويي با حفظ استقلال و تعامل با احزاب مي‌تواند موفق باشد، تاكيد كرد: "هدف اصلي نبايد قدرت باشد بلكه هدف اصلي جنبش دانشجويي بايد حركت آگاهي‌بخش باشد."

او در پايان در پرسش و پاسخ با حاضران در جلسه مهمترين وظيفه دانشجويان در اين زمان را اتحاد عمل دانست. چرا كه در صورت رويارويي دانشجويان با يكديگر بيشترين سود نصيب مخالفان اين جريان مي شود.