« در سياست خارجي بايد به اولويت‌ها توجه كرد »

« ايراني‌ها به اين جمع‌بندي رسيده‌اند كه راهكاربرخورد با نقض حقوق اساسي ملت فعاليت‌هاي مسالمت‌آميز و مدني است »

محمد توسلي رئيس دفتر سياسي نهضت آزادي

خبرگزاري دانشجويان ايران تهران، سرويس: تاريخ، 27/10/1385

كانون زندانيان سياسي مسلمان قبل از انقلاب جلسه‌ي گفت‌وگويي را با حضور محمد توسلي و تعدادي از زندانيان سياسي قبل از انقلاب برگزار كرد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، در اين جلسه «محمد توسلي» با بيان خاطراتي از زمان بازداشت و حبس خود در سال 1350 ابراز عقيده كرد: نهضت آزادي در همه‌ي دوره‌ها به مسووليت خود عمل كرده و حتي پس از خرداد 60 نيز از انجام مسووليت‌هاي خود كوتاه نيامده؛ در شرايطي كه همه‌ي احزاب ديگر به حالت ركود درآمده بودند.

وي با بيان اين كه اين گروه در دوران جنگ بيانيه‌هايي داد و فعال بود، با اشاره به دستگيري اعضاي اين گروه گفت: ما 11 ماه زنداني بوديم كه با عفو امام در 22 بهمن بدون محاكمه آزاد شديم، ما آن زمان حرف‌هايي زديم كه امروز مطرح مي‌شود.

اين فعال سياسي افزود: پس از امضاي بيانيه‌ي 90 امضايي حدود 25 نفر را بازداشت كردند و همين امروز هم افراد زيادي داريم كه وثيقه‌هاي 200 يا 300 ميليوني دارند. مجموع زندان‌هاي دوستان ما 110 سال است.

توسلي در ادامه با اعتقاد به اين‌كه چند مساله‌ داخلي و خارجي شرايط بحراني را براي كشور ايجاد كرده است كه عبور از آن نيازمند درايت مسوولان است، افزود: در انتخابات شوراي دوم، مردم شركت نكردند و منتخبان با متوسط بسيار پاييني وارد شورا شدند كه سكويي بود براي پرش به رياست‌جمهوري. البته شايد اين تازيانه‌اي براي ملت ما بود كه بداند راه حل‌هاي افراطي توام با خشونت، كارآمد نيست.

توسلي تاكيد كرد: تجربه‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد كه تمام حركت‌هاي راديكال به تثبيت اقتدارگرايان منجر مي‌شود. امروز اين واقع‌بيني در كشور ما به وجود آمده كه اگر دنبال آزادي، توسعه و پيشرفت هستيم بايد بدانيم اين تحولات در يك فرآيند ممكن است محقق شود و با طي اين فرآيند مي‌توان تحولي آفريد.

اين فعال سياسي خاطرنشان كرد: جامعه بايد بداند كه با حضور خود در پاي صندوق‌هاي راي است كه مي‌تواند خواسته‌اش را به حاكمان تحميل كند. به نظر مي‌رسد كه اين روند مي‌تواند در جهت اصلاح امور كارآمد باشد. طي اين تحولات و كسب تجربه از آن كه يك سرمايه‌ي اجتماعي است، نبايد آن را ناديده گرفت.

وي ادامه داد: مرحوم طالقاني نيز تاكيد داشتند كه فرهنگ شمشير را بايد به برگ راي تبديل كرد. ايشان سال 34 و بعد از كودتاي 28 مرداد به اين ارزش به عنوان دستاورد انقلاب مشروطه اشاره مي‌كنند ولي جامعه‌ي ما اين مساله را دير دريافت كرد. تحولي كه از چهار سال پيش و انتخابات شوراي دوم و پيامد‌هاي آن و نتايجي كه به دست داد و به خصوص تحولاتي كه در منطقه ايجاد شده است، اين را بايد به ما بياموزد.

توسلي تاكيد كرد: ايراني‌ها به اين جمع‌بندي رسيده‌اند كه راهكارشان فعاليتهاي قانوني مسالمت‌آميز و مدني است. ما در سال 59 در كنگره سوم نهضت به اين جمع‌بندي رسيديم و آن را اعلام كرديم.

وي در ادامه با انتقاد نسبت به نحوه‌ي ارائه‌ي آمار در انتخابات اخير و مقايسه‌ي آمار مجموع شركت‌كنندگان در انتخابات خبرگان، شورا‌ها و ميان‌دوره‌اي مجلس شوراي اسلامي‌ آن را پرابهام‌ترين انتخابات دانست و گفت: حتي در اين شرايط مردم با حضور خود در انتخابات نقش‌آفريني كردند و به برخي راي منفي دادند.

توسلي افزود: البته بخشي از راي‌هايي كه اصلاح‌طلبان گرفتند در واقع راي منفي به حاميان دولت و سياست‌هاي تماميت‌خواهي و اقتدارگرايانه‌اي كه آن‌ها داشتند، بود. مردم با آقاي احمدي‌نژاد و هيچ حزب و گروهي مخالف نيستند، با اقتدارگرايي مخالفند.

وي با بيان اين‌كه نبايد به دنبال خصومت و دشمني باشيم و بايد به عقايد يكديگر احترام بگذاريم، گفت: اما بايد قبول كنيم كه در جامعه‌ي ما بخشي دگرانديش هستند و آن‌ها هم حق حيات و اظهار نظر دارند.

توسلي هم‌چنين با انتقاد نسبت به سخنان اخير وزير ارشاد درباره احزاب گفت: از آقاي وزير ارشاد هم انتظار نمي‌رود كه بگويد احزاب در جامعه‌ي ما سابقه‌ي خوبي ندارند، پس از طريق ديگري فعاليت كنيد. اين حرف درستي نيست و تجربه آن را نشان داده است. انتظار ما اين است كه آقايان از تاريخ درس بگيرند و فضايي در جامعه‌ به وجود بياورند كه مردم با علاقه‌اي كه به وطن دارند از امكاناتي كه در قانون اساسي برايشان فراهم شده استفاده كنند؛ زيرا فقط با مشاركت مردم است كه وعده‌ها محقق مي‌شود.

توسلي با بيان اين كه امروز پرونده هسته‌يي مهم‌ترين مساله‌ي ما به لحاظ خارجي است گفت: بعضي از مسوولان فكر مي‌كنند چون ما حق هستيم مي‌توانيم در مقابل كل دنيا بايستيم. اين حرف درستي نيست و ناشي از تحليل و نگاه واقع‌بينانه نيست. اميدواريم در اين راه از تجربه‌ي همه كساني كه در اين زمينه خبره هستند استفاده شود و بتوانيم از تله‌اي كه اسرائيل و آمريكا براي ما گذاشتند و به نظر مي‌رسد برخي بيشرين كمك را به آنها مي‌كنند عبور كنيم، البته ديدگاه برخي مسوولان قطعا خير است اما نتيجه‌ي عمل آن‌ها همان روندي است كه اسرائيل و آمريكا براي ما مي‌خواهند.

وي ادامه داد: بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته نمي‌خواهند مشكلات ما حل شود. مي‌خواهند ما را به كنجي ببرند و برنامه‌هاي خود را پيش ببرند؛ از اين رو نبايد براي آمريكا و اسرائيل خوراك تهيه كرد. ديپلماسي ما ايجاب نمي‌كند كه همه‌ي كشور‌ها را با خود دشمن كنيم.

توسلي در ادامه با انتقاد از برخي مواضع مطرح‌شده در قبال مساله‌ي هولوكاست گفت: طرح اين مساله در كجاي منافع ملي ما جا داشت؟.

اين فعال سياسي هم‌چنين با انتقاد از برخي مواضع در سياست خارجي ابراز عقيده كرد: چرا منافع ملي ما در منطقه مد نظر قرار گرفته نمي‌شود. منافع ملي ما در منطقه است يا در آمريكاي لاتين؟ بايد به اولويت‌ها توجه كرد. نياز است كه در مورد برخي سياست‌ها بازنگري شود. مطلب آن قدر در اين مورد شفاف است كه در بين اصول‌گرايان هم واكنش‌هايي داشته است. نماز جمعه اخير اولين واكنشي بود كه در آن ائمه جمعه هم به طرح انتقاداتي پرداختند و آقاي جنتي هم نقد تندي داشتند و گفتند فرافكني‌ها در خصوص بحث گراني و... نشود.

توسلي در ادامه با اعتقاد به اين‌كه جريان‌هايي مي‌خواهند جامعه را ببندند تا تك صدايي شود، افزود: بايد براي حفظ اصول و آرمان‌هاي اوليه انقلاب سرمايه‌گذاري كرد و اين يك وظيفه است.